[M@D_VIPer]

DAVRANIŞIN ÜÇ BOYUTU
Davranış, gözlenebilen ve geliştirilen bir aygıt aracılığı ile ölçülebilen bir eylem olarak
tanımlanır. (Hilgard, 1962, S. 6) Davranışçı psikolojinin empoze ettiği bu davranış kavramı,
yalın anlamıyla yorumlandığında, psikolojinin çalışma alanını daraltır, psikolojik olay
olgularını açıklama çabalarını kısırlaştırır. Günümüz psikoloji bilgi birikimi, davranış
kavramının kapsamını genişletmiş, anlamca zenginleştirmiş, insan davranışları için
gözlenebilir, ölçülebilir olma koşullarına daha geniş, yeni anlamlar yüklemiştir. Eski psikoloji
literatüründe yer alan davranış = tepki formülü, artık yeteri kadar açıklayıcı değildir. Güncel
literatürde, insan davranışının potansiyel yada eylemde üç boyutlu olabileceği görüşü giderek
kabul görmektedir. Bireyin davranışları, BİLİŞSEL (Cognitive), DUYUŞSAL (Emotional),
DEVİMSEL (Motor) niteliklerden birinin ön planda olup, diğerlerinin fonda yer aldığı bir
özellik gösterir. Matematik ödevlerini yapmakta olan ilk okul ikinci sınıf öğrencisinin
davranışlarından söz ederken, onun kalemiyle deftere işaretler koymasından değil, (bu eylem
fon özelliği gösterir) zihinsel eylemlerinden söz etmekteyizdir. Yine, insanın her davranışına
duygusal bir tonun hakim olduğu hatırlanırsa, duygusal boyut ile zihinsel boyutun
birbirleriyle yakından ilişkili olduğu, birbirlerinin oluşumunu etkiledikleri kolayca
anlaşılabilir. Her davranış, şekil – fon ilişkilerine bağlı olarak üç temel boyut içerir.