Çinli araştırmacılar, ülkenin ilk füzyon deneyinde plazma üretmeyi başardıklarını açıkladı. Ekonomisi hızla gelişen Çin böylece, ABD ve AB ile bu yeni kuşak teknolojide rakip oldu.
Tokamak füzyon reaktörü, simit şeklinde manyetik alanın içine ısıtılan gazı sıkıştırıyor.
Araştırma, Çin hükümetine bağlı Ulusal Plazma Fizik Merkezi’ndeki Tokamak adlı füzyon reaktöründe yapıldı. Ancak Çin deneye ilişkin detayları açıklamadı. Füzyon deneylerinde kullanılan dev reaktörlerin yapımı, yüksek maliyetler gerektiriyor.
Ekonomisi hızla büyüyen Çin, gerek uluslararası prestij, gerekse petrole bağımlılığını azaltmak için füzyona yatırım yapıyor. Çin, günde 3.5 milyon varille dünyanın ikinci petrol tüketicisi. Petrole bağımlılığını azaltmak isteyen Çin, gelecek yıllarda nükleer enerji üretmeyi planlıyor ve doğal gaz, rüzgar ve mısırdan elde edilen etanol gibi daha temiz enerjilere de yatırım yapıyor. Füzyon deneyleri de bunun bir parçası.
GÜNEŞ’İN ENERJİ KAYNAĞI
Nükleer kaynaşma olarak tanımlanan füzyon, fizyonun (nükleer parçalanma) tersine, farklı iki element çekirdeğinin birleşerek daha ağır bir element atom çekirdeği oluşturmasıdır. Çekirdek Tepkimesi olarak da bilinen bu tepkimenin sonucunda çok büyük miktarda enerji açığa çıkıyor. Füzyon, aynı zamanda Güneş’te doğal olarak gerçekleşen bir süreç.
ÇİN’İN NE KADAR İLERLEDİĞİ BİLİNMİYOR
Dünyanın önde gelen fizik kurumlarından Almanya’nın Jueglich kentindeki Plazma Fizik Enstitüsü uzmanı Karl Heinz Finken, söz konusu füzyon deneyinin Çin için büyük bir adım olduğunu, ancak deneyin detayları açıklanmadığı için bilimsel anlamda ne kadar ileri bir düzeye ulaşıldığının bilinemeyeceğini ifade etti.
AB destekli yürütülen Fransa’nın Cadarache kentindeki International Thermonuclear Experimental Reactor - ITER (Uluslararası Termonükleer Deney Reaktörü) 2015 yılında bitirildiğinde dünyanın en önemli reaktörü olacak. ITER’in ortakları arasında Çin de bulunuyor; diğer katılımcı ülkeler AB, ABD, Rusya, Japonya, Hindistan ve Güney Kore.
ITER uzmanlarından Gabriel Marbach da, plazma üretmenin önemli bir basamak olduğunu, ancak Çin’in ABD veya AB düzeyinde olup olmadığının bu deneyden anlaşılamayacağını belirtti. Marbach, “Ancak Çin’in reaktörü son derece kısa bir zamanda inşa etmesi ve plazma üretebilmiş olması, takdir nedeni” diye konuştu.