[jockeя]

TAKTİK
Bir teknik direktörün en önemli işi, takımı maçı kazandıracak taktiğe adapte etmektir. Daha da önemlisi, maçı kazandıracak taktiği üretmek. FM 2006'da, kendimiz taktikler oluşturabildiğimiz gibi oyunda bulunan hazır taktikleri de kullanabiliyoruz. Ben şahsen çoğunlukla savunma dörtlüsünü bozmayıp bir de ön libero kullanırım, orta sahada ofansif bir oyuncu bırakırım, sağ ve sol kanatlarda da koşu yolları forvete kadar uzatılmış oyuncular kullanırım. İleri uçta da iki adet forvet barındırmayı ihmal etmem ki daha rahat gol atabilelim.
Taktiklerimizi eğer düşük kalitede bir takımla oynuyorsak konuk takım ve ev sahibi olduğumuz maçlar için ayrı ayrı düzenlememiz avantajımıza. Örneğin kendi sahamızdayken iki forvet oynuyorsak, deplasmandayken forvet oyuncularından birini orta saha olarak oynatıp daha güçlü bir direnme hattına sahip olabiliriz. Fenerbahçe gibi üst düzey bir takımın başındayken de Türkiye Ligi'nde ayrı, Şampiyonlar Ligi'nde ayrı taktikler uygulayabilirsiniz. Ben öyle yapıyorum ve gayet de başarılı oluyorum mesela. Taktik belirlerken dikkat etmemiz gereken en önemli özellik, taktiğe göre oyuncu değil, oyuncuya göre taktik ayarlamak. Siz oturup da 3-4-3 taktiğini tek forveti bulunan vasat bir takımda uygulamaya çalışırsanız, yanarsınız. O yüzden elinizde bulunan oyuncuları kullanarak güzel bir taktik yaratmalısınız, veya illa ki belli bir taktik üzerinde yoğunlaşacağım diyorsanız transferlerinizi ona göre düzenli bir şekilde yapmalısınız. Kadromuzu gözden geçirip bize uygun olan bir taktik yarattıktan sonra, takımın geneline ve oyunculara tek tek vereceğimiz görevlere geçiyoruz. Taktik ekranının üstünde "view" seçeneğinden ulaşabileceğimiz "Team Instructions" ve "Player "Instructions" bu görevlendirmeyi yapacağınız yerler. İlk olarak takımın geneline vereceğiniz görevleri gözden geçirirsek:
-Mentality: Oyun felsefesi. Ben Fenerbahçe'nin Anelka, Tuncay, Alex, Nobre, Zafer Biryol gibi futbolcularını altıma çektiğim için çoğunlukla atak oynamayı tercih edeceğim fakat Şampiyonlar Ligi maçlarında "normal" oynamayı düşünüyorum, gayet de iyi bir seçim yapıyorum. Düşük kalitede takımlarla büyük takımlara karşı oynarken de çok fazla kendi sahanıza kapanmamanızı öneririm, aksi takdirde mağlubiyet kaçınılmaz olur.
-Creative Freedom: Yetenekli futbolcuların yaratıcı hareketler yapma sıklıkları. Şova yönelik bir seçenek olmasıyla birlikte mükemmel paslar sonucu net gol pozisyonları yakalamanızı sağlayabilir. Alex'in ince ara pasları gibi. Fakat bu özelliğin avantajı olduğu kadar dezavantajı da var, o da yoğun yaşanabilen top kayıpları. O yüzden siz oyuncu kalitenize göre bu seçeneği ayarlarsanız en iyisi olur.
-Passing Style: Adı üzerinde, pas stili. İngiltere Ligi'nde oynuyorsanız size gönül rahatlığıyla uzun pasları, Almanya'daysanız kısa pasları öneririm ancak Türkiye Ligi gibi ne idüğü belirsiz liglerde "mixed", yani karışık pasları kullansanız hiç fena olmaz.
-Tempo: Yine adı üstünde, oyun temponuzu ayarlıyorsunuz. Kaybetmekte olduğunuz bir maçın ikinci yarısında kesinlikle üst düzeye çıkarmanız gereken bir seçenek.
-Width: Takımın sahaya yayılışı. Sahayı parsellemek denilen olay bu şekilde yapılıyor. Oyuncuların arasını dar veya geniş tutabiliyoruz. Çabuk alan doldurabilen kaliteli oyuncularınız bulunuyorsa sahayı parsellemek açısında aralarını biraz geniş bırakabilirsiniz ancak dikkat edin, geniş alanda adam kaçırmak çok kolay.
-Closing Down: Press, yani baskı uygulama derecesi. "Rakip takımı savunmadan çıkarmamak" gibi övgü dolu sözlerle bahsedilebilmeniz için bol bol press yapabilirsiniz ancak çok fazla baskının yorucu olacağını ve dolayısıyla oyuncuların oynama sürelerini kısacağını da hesaba katın. (Irmak Çakmak'a uyarısından dolayı teşekkür ederiz, yazının genelinde mevcut olduğu gibi burda da bir hata söz konusuydu.)
-Time Wasting: Önde olduğunuz zorlu maçlarda oyuncuların ağır davranarak zaman geçirmeleri istiyorsanız kullanmanız gereken özellik. Eğer gerideyseniz ise sonuna kadar kapatsanız iyi olur. Tabiî tüm bu değişiklikleri maç içinde taktik ekranına girerek yapıyoruz. Onu da belirtmiş olayım, eğer gerçekten başarılı olmak istiyorsanız ve maçı çeviren dahî Daum olmak istiyorsanız arada sırada taktik ekranına dönerek maçları yarıda bölmek zorundasınız. Ya da maç başında rakibinizi iyi analiz edip sağlam çıkın maça, orası size kalmış ancak maç ortasında taktiksel değişiklikler yapmanın oyunun gidişatını değiştirdiğini görmek hem gurur verici bir şey hem de gerekli.
-Defensive Line: Savunma hattınızın orta sahaya olan uzaklığı. Bu seçeneği de takımınızın kalitesine güveniyorsanız ve ofansif oynuyorsanız orta sahaya yakın olarak ayarlayın. Ancak şâyet savunma oyuncularınız yeteri kadar profesyonel değilse, adam kaçırmalar ve bol bol kaleciyle karşı karşıya pozisyon yemeler olabilir.
-Tackling: Top çalma seviyesi. Bir bakıma da press özelliği taşıyor. Bunu çok aşırıya kaçmadığı sürece yüksek tutmaya bakın, düşük tuttuğunuzda rakip takım üstünüze rahat rahat gelebilir; çok yüksek tuttuğunuzda ise serbest vuruşlardan ve kartlardan dolayı başınız ağrır.
-Focus Passing: Özel paslar. Çok kaliteli futbolcuların bulunduğu bölgelere veya rakibin zayıf olduğunu düşündüğünüz bölgelerine bu özellik sayesinde daha çok pas atılmasını sağlayabilirsiniz.
-Marking: Markaj. Alan savunması ve adam adama savunma yapabileceğiniz oyunda benim size önerim etkili futbolcuları bulunan takımlarla oynarken üst düzey atak oyuncularına adam adama savunma uygulatırken vasat takımlara karşı alan savunması yapın. Yalnız dikkat edin, bazı taktikleriniz çelişmesin. Mesela oyuncularınızın arasını geniş bırakıp da adam adama savunma yaparsanız işiniz bayağı zorlaşır.
-Set Piece Marking: Duran topların kullanımı sırasında yapılan savunma. (Irmak Çakmak'a uyarısından dolayı teşekkür ederiz, yazının genelinde mevcut olduğu gibi burda da bir hata söz konusuydu.)
-Target Man Supply: Team Instructions ekranının biraz altından seçebileceğiniz target, yani hedef oyuncunuzun ne tarafına doğru pasların atılacağını seçtiğiniz bölüm. Şâyet hedef oyuncunuz Hakan Şükür ise kafasına yönlendirmeniz, geniş alanlarda etkili olan Nicolas Anelka ise koşu yollarına doğru yönlendirmeniz mantıklı olur.
-Tight Marking: Sıkı markaj. Savunma konusunda sineğin suyunu çıkarmak diye buna denir. İyice kapanmak istiyorsanız işaretleyin, ama ben almayayım. Ha belki 3-0 önde olduğum bir Şampiyonlar Ligi maçında Liverpool'a karşı işaretleyebilirim de bazı İtalyanlar gibi keriz durumuna düşmem.
-Use Target Man: Biraz önce bahsettiğim hedef adamı kullanıp kullanmayacağımızı seçiyoruz.
-Use Playmaker: Alex De Souza, Zinedine Zidane gibi orta saha oyuncularını görevlendirmekte şüphe duymanıza gerek olmayan oyun kurucu görevlendirmesi. Açıkçası ben sakatlanmalarda takımın tüm düzeni çökmesin diye oyun kurucu kullanmaya pek yanaşmıyorum ancak elinizde çok kaliteli orta saha oyuncuları varsa kullanmanız takım organizasyonları açısından yararınıza olacaktır. Galatasaray ile oynuyorsanız Sabri'yi oyun kurucu olarak kullanmayın mesela.
-Play Offside: Offside taktiği kullanıp kullanmayacağınızı belirttiğimiz bu seçeneği eğer iyi ve uyumlu bir savunma hattına sahipseniz kullanın. Ancak adam adama savunma yapmaktaysanız pek tavsiye etmiyorum, alan savunması kullananlar için daha az riskli bir taktik.
-Counter Attack: Savunmaya kapanmış takımların tek gol umudu olan hızlı hücumları nerede ne zaman kullanmanız gerektiğini siz zaten futbola ilgileniyorsanız çok iyi biliyorsunuzdur, benim açıklamama gerek yok. Zaten "savunmaya kapanmış takımların tek gol umudu" diyerek açıklamış oldum, o zaman uzatmanın âlemi yok.

Bu ekranın altında gördüğünüz "Set Pieces" menüsünden ise köşe vuruşlarının ve serbest vuruşların ne şekilde kullanılacağını seçiyorsunuz. Alex gibi kadife ayaklı bir futbolcuya sahip olduğum için ben bunları Alex'e bıraktım, ancak kaz kafalı futbolcularınız varsa siz kendiniz belirli yerler belirleyin derim.
Gelelim "Player Instructions"a. Bu bölümde de aynı genel taktiklerde bulunan seçenekler bulunuyor ancak bunları daha ayrıntılı şekilde belirtiyoruz. Genel taktik verme ekranında olmayıp da özel taktik ekranında bulunan seçenekler ise aşağıdaki gibi. Bu arada tüm bu özel seçenekler her oyuncuya ayrı ayrı sol taraftan seçilerek veriliyor, eğer böyle ayrıntılarla uğraşmak işinize gelmiyorsa özel taktik verme ekranının üstünde yer alan "Set to" bölümünden mevkîlere göre taktikleri dağıtabilirsiniz. Fakat bunlar sizin istediğiniz taktiklere direkt uymayabiliyor, o yüzden önerim oturun yarım saat kendiniz uğraşın bunların üzerinde. Şunu da unutmayın, takım içerisinde yaptığınız taktiksel ve kadrosal değişiklikler bu özel taktikleri bozabiliyor. Onun için sürekli tetikte olun ki bir sakatlık çıkmasın. Neyse, işte genel taktik ekranında olmayıp da özel taktik ekranında olan seçenekler:
-Forward Runs: İleriye çıkma sıklığı. Kafa vuruşlarında etkili olan savunma oyuncularına kornerlerde ileriye çıkıp gol aramaları için uygulayabileceğiniz bir özellik. Kaleciye uygulayayım demeyin, oyunun sanal belleği yüksek olsa da arada kaynayan salak kaleciler de bulunabiliyor; kaleyi boş bırakıp gol yemeyin.
-Run With Ball: Topla birlikte yürüme sıklığı. Çalım özellikleri yüksek olan futbolculara uygulayabilmenizde sakınca olmayan bu özelliği siz siz olun savunma oyuncularına uygulamayın, gole davetiye çıkarmayın.
-Long Shots: Uzak mesafeden şut çekme sıklığı. Özellikle şut çekme yeteneği yüksek olan oyuncuların sık sık şut çekmesini söylemeniz, gol bulma açısından avantajınıza olacaktır. Fakat şut konusunda ayağı pek de elverişli olmayan futbolcular için uygulamaya pek yanaşmayın, topu dağlara taşlara gönderip pozisyonları birer birer harcama konusunda üstlerine olmuyor. Hayır sıkılmak, utanmak, vazgeçmek de yok heriflerde ha..
-Through Balls: Direkt pasların yapılma sıklığı. Yine kalite olayı.
-Cross Ball: Orta yapma derecesi. "Pivot oyuncuyu sağlam ortalarla besleme" geyiğini ortaya çıkarmak istiyorsanız kanat oyuncularınıza bol bol uygulatmalısınız. Hele hele forvette Hakan Şükür gibi bir pivotunuz varsa. ((Bu bilgi için "Irmagh" isimli kullanıcımıza teşekkür ederiz. Bir günde rehber hazırlarsam böyle olur, "çapraz koşu" olarak lanse etmişim cross'u!)
-Cross From: Oyuncunun bol bol orta yapmasını söylediyseniz, ortaların hangi bölgeye doğru olacağını da belirtmelisiniz ki ortalar meçhulde kalmasın. Gol çizgisine doğru, dış bölgelere vs. (Bu bilgi için "Irmagh" isimli kullanıcımıza teşekkür ederiz. Bir günde rehber hazırlarsam böyle olur, "çapraz koşu" olarak lanse etmişim cross'u!)
-Cross Aim: Ortaların özel birine yapılıp yapılmayacağı ve kime yapılacağı. Pivot oyuncunuza, yani target man'inize olabilir mesela. (Bu bilgi için "Irmagh" isimli kullanıcımıza teşekkür ederiz. Bir günde rehber hazırlarsam böyle olur, "çapraz koşu" olarak lanse etmişim cross'u!)
-Swap Positions: FM serîsine bu sene eklenen Swap Positions özelliği sayesinde iki oyuncunuza oyun içinde yer değiştirmelerini söyleyebilirsiniz. Örneğin iki kanatta da oynayabilen iki oyuncunun maçın ortasında sağ ve sol kanadı sürekli değişimli kullanmaları rakip bek oyuncularını bayağı yanıltacaktır. Yine iki forvet oyuncusunun yer değişmesi ya da bir ofansa yönelik orta saha oyuncusunun arada sırada santraforla yer değiştirmesi hem rakip oyuncuları şaşkına çevirecektir, hem de takımınızın diğer oyuncularına pozisyon bulma fırsatı sağlayacaktır.
-Distribution: Sadece kalecilerde bulunan bu seçenek, kalecinin oyunu nasıl başlatacağını seçmemizi sağlıyor. Uzun bir degajla ya da savunmadan bir oyuncuya kısa bir pasla başlayabiliriz, bu sizi takım yapınıza göre yapacağınız seçimlere kalmış. Örneğin savunmada oynayan bir oyun kurucu kullanıyorsanız, kaleciye oyunu o oyuncunuza pas atarak başlatmasını söylemeniz en mantıklısı olacaktır.
-Distribute to: Eğer kalecinize oyunu kısa veya uzun olsa da sonucunda bir "pas"la başlatmasını söylediyseniz, burdan da hangi oyuncuya atacağını belirtiyorsunuz.
-Free Role: Serbest dolaşım hakkı! Kolay kolay hiçbir oyuncunuza vermemeniz gereken fakat benim Alex'e verdiğim serbest oyunu çok fazla dağıtmamaya dikkat edin, takımda serbest oynayan oyuncu sayısı ikiden fazla olursa saha içinde kopmalar başlıyor ve takım oyun disiplininden kopuyor.
-Marking: Oyuncunun takımdan farklı olarak adam adama mı yoksa alan savunması mı yapacağını belirttiğimiz bu seçeneğin takımla uyumlu olmasına dikkat edin, karışıklık çıkmasın.
-Tight Marking: Adam adama savunma yapılıyorsa ve rakip takımın çok önemli yıldız oyuncuları varsa o yıldız oyuncuya uygulamanız gereken yoğunlaştırılmış özel adam adama savunma. En iyi savunma oyuncunuza rakibin en önemli golcüsünü tight marking yaptırırsanız kalenizi biraz olsun rahatlatabilirsiniz. Ancak rakip golcünün savunma oyuncunuzu kolaylıkla atlatabilecek kadar iyi olmamasına dikkat edin, eğer o kadar üst düzey bir futbolcuysa adam adama savunma yapma kararınızı bir daha gözden geçirin.
-Hold Up Ball: Topu ayakta tutmanın ve saklamanın yapılma derecesi. Top sürme özelliğinde söylediğim gibi, bu özelliği de top kaptırma olasılığı yüksek oyuncularınıza uygulamamalısınız.
Tüm bu özel görevlendirmelerin en altında da her oyuncuya ayrı ayrı belirteceğimiz bir "duruş" seçeneği bulunuyor. Oyuncunun serbest vuruşlarda, kornerlerde ve taç atışlarında nerede duracağını, nerede bılunacağını buradan ayrıntılı bir şekilde belirliyoruz. Tüm bunların dışında, yine taktik ekranındaki "view" bölümünden ulaşabileceğimiz diğer menülerden takım kaptanınızı, target (hedef) adamınızı, serbest vuruşçularınızı, taç kullanıcılarınızı, penaltıcılarınızı, kornercilerinizi ve oyun kurucularınızı "drop and drop", yani taşıma yöntemiyle belirliyorsunuz. Takım kaptanınızı oyuncu profillerinde göreceğiniz "Influence", yani liderlik vasıflarını ve "Team Work" yani takım çalışması özelliklerini kontrol ederek seçmelisiniz. Örneğin Influence'i 19, Team Work'ü 17 olan bir oyuncu kaptanlığa uygun biridir. Oyuncu profillerine ve özelliklerine daha sonra değineceğim. Bu arada penaltıcılarınızı da "Penalty Taking" özelliğine bakarak belirleyin. Kornercilerinizi "Corners"a bakarak, serbest vuruşçularınızı "Free Kicks" ve "Long Shots"a bakarak, taç kullanıcılarınızı da "Long Throws"a bakarak belirleyin. Ayrıca taktiklerinizin en az yılda bir değişmesi gerektiğini, çünkü bir süre sonra rakip takımlar tarafından "unlock" edildiğini de belirteyim. Taktik konusunda size verebileceğim bilgiler sanırım bu kadar, şimdi de kadro kurma konusunda dikkat etmemiz gereken özelliklere bakalım