[Bostandere]

Genel Goju-ryu Tarihçesi

GOJU-RYU
KANRYO HIGAONNA (1853–1917)

Her ne kadar dünyada Goju-ryu stili popüler olarak öğretiliyor ise de bu konudaki kitapların azlığı dikkat çekicidir. Go ve Ju’nun kelime anlamları “Sert ve Yumuşak” tır. Bu ismi Gojuryu’yu formüle eden Chojun Miyagi koymuştur. Her ne kadar Miyagi’nin yaptıklarına itibar edilse de gerçekte, stilin temelini atan kişi, geri plana itilmiş olan Usta Kanryo Higaonna’dır. Kanryo Higaonna (Kimi zaman Higashionna olarak anılır.) Çocukluk ismi Moshi idi fakat takma ad Ushi-chi olup, Çinli isminin Japonca söylenişi Shin Zen Enko’dur. Kerama Adasındaki küçük bir hurdalıktan soba odunu nakliyatı yapan yoksul bir ailenin mensubu olduğundan Kanryo’nun akademik eğitimi ihmal edilmiştir. O dönemde Naha, birçok Çinli ve Okinawa’lının Naha Fuchou ticaretiyle ilgilendiği nispeten geniş bir iş merkeziydi. Çinli ticaret adamlarıyla kontak kurmak sayıca azımsanamayacak kadar Okinawa’lının Çin boksunu öğrenme fırsatı bulması demekti. Bunlardan bazıları teknik ustalıklarıyla iyice tanınmaktaydı diğerleri, çoğunluk kata ve az sayıda dövüş tekniği öğrenenlere küçültücü şekilde “Hanchin-di” (tembel adamın boksu) deniyordu.
Eiichi Miyazato; “Higaonna bana Çin boksu ile birlikte Filozofik eğilimi ve süper insan başarısını öğrendiği Çinli ve Okinawa’lı uygulayıcılarla konuşma imkânı bulduğunu söyledi. Fakat Higaonna iyi bir öğretmen bulmakta çok zorluk çekti, çünkü onun zamanında kişinin kötü formda kabul edilen tekniğinin gösterilmesi ve sırlarının paylaşılmasına hazır değillerdi. Miyazato’ya göre Higaonna bu nedenle Çin’e bir yolculuk yapmaya karar verdi ve 23–24 yaşında Yoshimura UDUN ile Fuchou yoluna koyuldu. Eiichi Miyazato’nun anlattığına göre, Kanryo Higaonna Fuchou’ya vardığında yaşamını sürdürmek için hasır sepetler yapmıştı. Ryu Ryo Ko adlı ustanın da tam bir müridi oldu.
Aldığı eğitim; Higaonna ilk zamanlarda yerel dili anlamakta güçlük çekmekteydi, her gün beş veya altı saat temel teknik ve solunum yöntemlerini çalışmıştır. Higaonna’nın çoğu zaman çimleri biçmesi, bahçeyi düzenlemesi ve dojo’yu temizlemesi gerekiyordu. Nagamine’ye göre Higaonna sık, sık umutsuzluğa kapılıp ayrılmayı düşünmüş fakat kendinden büyük öğrencilerin öğrettiği bir şarkıyı hatırlayıp kalmaya devam etmiştir. Şarkının ana fikri (özü) şöyleydi; Aza herkes tahammül edebilir ama önemli olan çoğuna tahammül etmektir. Fakat çoğuna dayanmak için adam olmak gerekir.
İlerleyen zaman içinde Higaonna temel kata olan Sanchin’i öğrendi ve daha sonra bunu açık el kataları Seiunchin, Shisonchin, Sanseiru, Sesan, Kururunfa ve Suparinpe izledi. Nagamine’nin söylediğine göre; “Aslında Higaonna o kadar sıkı çalışıyordu ki bacakları ve kalçaları ağrıyor, idrarından kan geliyordu.” Kata ve ağırlık çalışmaları sayesinde Higaonna yavaş, yavaş kuvvetlendi ve beş, altı yıllık bir süre sonunda akranı öğrencilerin çoğunun üstesinden gelebilecek duruma ulaşarak yardımcı öğrenci oldu. Daha sonraları ringlerde Okinawa’lı Higaonna adıyla ünlendi. Nagamine ayrıca Çin Boksu’nun esasını içerdiği için Higaonna’nın Çin silahlarını öğrendiğini ve sık, sık Japonca’da Kenpo Haku olarak bilinen, resimli Çin boksu el kitabını okuduğunu söylemektedir.
Verdiği eğitim; Higaonna’nın Okinawa’ya dönüş tarihi kesin olarak bilinmiyor. Miyazato, Higaonna’nın Okinawa’ya döndüğünde 32 yaşında olduğunu söylerken Nagamine 40 yaşında olduğunu iddia ediyor. Yaşı kaç olursa olsun, Çin’de geçirmiş olduğu süre zarfında Higaonna’nın almayı başarmış olduğu eğitimin kendisine pek yararı olmadı, çünkü o dönemde Okinawa Japonlaştırılmaya başlanmıştı. Bu şartlarda ailesinin odunculuk işine geri döndü ve Nagamine’ye göre Higaonna yine umutsuzluğa kapılarak içki ve Naha’nın kırmızı fener bölgesi olan Tsuji’de çapkınlık gibi o zamanların en yaygın alışkanlıklarına kapıldı.
Yıllar sonra Japon ordusunun karateye gösterdiği ilgi, Çin kökenli olmasından dolayı o zamana kadar karateden utanç duyan gençler arasında bu sanata rağbetin aniden artmasına yol açtı. Bu gelişme üzerine Higaonna Naha’lı zengin ailelerinin erkek çocuklarına, aile evinin avlusunda eğitim vermeye başladı. Ancak, söylendiğine göre kabadayı (zorba) öğrencilere eğitim vermeyi reddetti ve kötü karakter nitelikleri sergileyenleri derslerden uzaklaştırdı. Sonuçta Chojun Miyagi, Koki Shiroma ve Juhatsu Kyoda onun en çok tanınmış üç öğrencisi olarak belirdi.
Higaonna’nın dojosunda eğitim usandırıcıydı zira ilk üç veya dört yıl sadece Sanchin Kata çalışılıyordu ve her ne kadar Higaonna’nın daha fazla eğitim verdiğini iddia edenler varsa da birçok öğrenci belirgin bir sıkılmışlık duygusu nedeniyle dersleri bırakıyordu. Birçok kaynakta Higaonna’nın stiline Shorei-ryu (Aydınlatılmış Ruh Stili) adını verdiği yazıyorsa da onun tarzı Tomari ve Shuri kasabalarında öğretilen (Tomari-te ve Shuri-te) Karateden ayırt edilebilmesi için daha çok Naha-te olarak tanındı.
Murakami, Higaonna’nın Juhatsu Kyoda’ya sık, sık karatenin amacını insanlara zarar vermek değil topluma yardımcı olmak şeklinde tanımlandığını ve Higaonna’nın en favori sözünün “Karate için teknik ve bir amaç gerekir” olduğunu söylüyor. Higaonna’nın sözlerinden bazen yapılan bir alıntı da şöyledir: “Savaş Sanatlarında manevi gelişim önemlidir; o halde unutmayın ki eğer herhangi bir şey sizi engellerse kenarından dönerek çevresinden dolaşın”
Ryuei-ryu’nun kurucusu Kenko Nakaima, babasının Higaonna ile BUSHI Kunishi’nin iyi arkadaş olduğunu anlattığını söylemişti. Her ne kadar birbirlerine gerçek anlamda hiç meydan okumamışlarsa da Kunishi bir seferinde Higaonna’ya “Senden bir tekme darbesi almak şanssızlığına uğrasaydım bacağım kesinlikle kırılırdı” demiştir. Bu söze karşılık Higaonna’da Kunishi’ye “Eğer senden bir yumruk darbesi alsaydım, çok büyük bir ihtimalle darmadağın olurdum.” demiştir. Higaonna’nın süpürmesini Nakaima “olağanüstü ayak hareketleri içeren hafif, alt seviye ve hızlı tekmeler” şeklinde tanımlıyor. Dolayısıyla modern Goju-ryu’nun ayakları adeta zemine demirleyen sağlam duruşları Higaonna’nın stiliyle tezat oluşturmaktadır. Öyle görünüyor ki zamanının birçok eğitmeni gibi savaş tekniklerini öğretirken Higaonna’nın da gizledikleri olmuştur. Kanryo Higaonna hareketli yaşantısına rağmen 63 yaşındayken hastalanarak öldü ve yerine en kıdemli öğrencisi olan Chojun Miyagi geçti