Anadolu'ya İlk Türk Akınları

[jockeя]

2. Tuğrul Bey Zamanındaki Akınlar:
a) Selçukluların lideri Aslan Yabgu hile ile yakalanıp Kalencer Kalesine hapsedilmişti. Bunun üzerine Arslan Yabgu'ya bağlı bazı top¬luluklar Azerbaycan ve Doğu Anadolu'ya göçtüler (1028–38). Daha önce Irak bölgesine gelen Kızıl Boğa, Göktaş gibi kumandanların idaresindeki Türkmenlerle birlikte bu gruplar Diyarbakır, Mardin, Van ve Erzurum civarlarında görünüyorlardı. Gürcü ve Ermeni kuvvetlerine karşı başarı kazanan Oğuzlar'a engel olmak isteyen Bizans, karşı harekata geçti.Bu sırada bazı Türkmenler Abbasi sınırlarına da akınlar düzenleyip zarar veriyorlardı.Bu durumu Abbasi halifesi Tuğrul Bey’a haber verdi. Tuğrul Bey de buna karşılık İbrahim Yınal, Kutalmış ve Musa Yabgu'nun oğlu Hasan'ı Anadolu'ya akınlar için görevlendirdi. Diyarbakır ve Silvan gibi yerler kontrol altına alındı. Ayrıca Türkmenlerin İslam ülkelerine zarar vermeleri önlendi.
b) Tuğrul Bey, batıdaki yeni fetihler daha yakından takip etmek amacıyla başkenti Nişabur’dan Rey’e taşıdı (1043). Bu tarihten itibaren Anadolu’ya yapılan Türk akınları daha düzenli ve sistemli olarak gerçekleştirildi.
c) Gence Savaşı (1047) : Musa Yabgu’nun oğlu Hasan Erzurum çevresini alarak Van Gölü’ne ulaştı.Bizans’ın Gürcistan valisi ile karşılaşan (Zap Suyu yöresi) Hasan pusuya düşürülerek şehit edildi.Tuğrul Bey bu duruma çok üzüldü.Hasan’ın intikamını almak için İbrahim Yinal ve Kutlamış’ı görevlendirdi.
d) Pasinler Savaşı (1048) İki komu¬tan Erzurum'a doğru ilerlediler. Bizans, Gürcü ve Ermeniler'den oluşan düşmanı Pasinler Ovası'nda karşılayan Selçuklular büyük bir zafer kazandılar (1048). Gürcü kralı Liparit esir alındı.
Önemi:
1) Pasinler Savaşı düzenli Selçuklu ordularının Anadolu'da kazandığı ilk büyük savaş olması sebebiyle önemlidir.
2) Daha önceki devrede, mücadele, vur-kaç taktiği güden Türkmenler tarafından gerçekleştirilirken, bu savaşta Selçuklu hanedanına mensup kişilerin komutasındaki ordu kullanılmıştır.
3) Nitekim, Bizans yenilgiyi kabul ederek Selçuklu devletiyle barış anlaşması yapmak zorunda kaldı.:
4) Bu barışa göre
a) Bizans İmparatoru 9. yüzyılda yapılan ancak sonra yıkılan İstanbul'daki camiyi tamir etmeyi ve burada Tuğrul Bey adına hutbe okutmayı kabul etti
b) Fakat vergi ver¬meyi reddetti.
Antlaşmanın Önemi: Bizans ile Selçuklular arasındaki ilk antlaşmadır. Bizans resmen Selçukluları ilk kez tanımış oldu.